De Stabiarum excursione: incipit nostrum iter

Ante diem septimum Kalendas Apriles, hodie mane Stabias itur. Hora tertia est, sol lucet in caelo et aves canunt; etiam Rafhael canit , quia discipulus improbus est et magistra litteris Latinis et Graecis tradendis, Maria Magda, eum reprehendit.

Omnes discipuli ascendunt in magnam vecturam et in ea iter faciunt.

Stabiae erant antiquum oppidum et nunc illic tres villae Romanae sunt.

 Stabiis mare est, enim in ora consistimus et pila ludemus.

Postea in collem ascendemus ad villas visendas.

Primum visitamus Sancti Marci villam: in primo conclavi doctor Dominicus Gambardella tetrastylum atrium et compluvium et impluvium nobis mostrat.

Antiquitus aqua pluvia per compluvium intrabat et in puteum compluvii fluebat. Haec aqua domestico usui erat.

In hoc conclavi est quoque Lararium, ara Penatium, in quo Romani maiores venerabant. Deinde  culinam inspicimus et illic furnum videmus. Villae peristylium maximum est, et multas columnas albas habet.

In viridario, quod peristylii hortus est, magna piscina collocatur. In lato calidario est labra cum aqua calida, quae vaporem exhalabat. Romani lavabantur post meridiem, primum aqua calida et tepida, deinde frigida.

Villae pavimenta pulchris tessellatis operibus albis et nigris ornantur, autem parietes sumptuosis rubris et albis operibus tectoribus. Reges Neapolis multas picturas de muris detraxerunt.

Villa prospicit mare, autem in posteriore agros. In agris domini servi fruges colebant et domini balineo utentur in villae piscina non in mari.

Ultra Sancti Marci villam est villa Ariadna. Villae nomen est Ariadna, quia in triclinio est simulacrum Bacchi et Ariadnae generis quarti pingendi. Duo cubicula, alterum rubri coloris  ad virum, alterum flavi ad feminam nostros oculos in se convertuntur . Prope cubicula domini et dominae est conclave vel oecus cum opere tectorio, vero mirabili: in pinctis scutulis sunt multa simulacra, feminae cum amictibus, cupidines super hippocampos et grjphos, aves, rosae et bullae. Ditissimus villae dominus erat!

Tertia villa non plane excavata est, quam ob rem paucum videre possumus.

Fessi sed laeti octava hora domum redimus.

 De Oplontis excursione: Poppeae villa

Ante diem decimum septimum Kalendas Maias proficiscimur ad Poppeae villam. Verisimile est Neronis uxori aut Poppeae genti hanc villam fuisse. Magnificum exemplum aedium est, sumptuositate magnificentiaque nulla domus eam superat.

Magno horto circumdatur et olim prospiciebat mare. Lata et mirabilia conclavia sunt. Hortuli illustrant magna triclinia, exedras, cubicula, oecos, pincta operibus secundi et tertii generis pingendi.

Tota opera tectoria summo artificio facta sunt. Enim cistellos cum ficis, lances cum malis punicis, vitrea vasa cum pomis, pavones admiramur.

In oeci pariete pingitur placenta in ferculo, nuncupata ab antiquitatum peritis “ cassata Oplontis”.

 Placentae partes sunt: caseus cum melle, nuces, palmae poma, armeniaca et amigdalae.

Cum doctore Gambardella per porticum et cryptoporticum   deambulamus et nobis videmur ad vitam revocare Neronem et Poppeam cum omni turba libertorum. Deinde contemplamur latissimam piscinam, quae quadraginta passus in longitudinem patet et illo tempore multis statuis ornabatur.

Primo saeculo ante crhistum natum villa aedificata est, sed mutata Augusto imperante.

Excursio ad Pompeios sed frustra
 

 Ante diem  quartum Nonas Maias, imus Pompeios.

Hora tertia est. Caelum nubilum est, itaque sol non lucet. Nos et magistra Maria Magda in forum Teglani convenimus et post appellationem vehimur magna vectura.

Pompeii a nostro lyceo quindecim milia passuum distant, sed viis frequentissimis impedimur et hora quarta Pompeios pervenimus.

Pompeii magna urbs in Vesuvii radicibus sunt.

Nostra magistra unam horam ad prandium et ad quietem nobis dat, quia doctor Gambardella abest.

Hoc tempore interiecto extra antiquorum Pompeiorum moenia videmus multas tabernas, in quibus multa monstrantur.

Deinde consistimus in popina, quamdiu magistra nos revocat et dicit doctorem alibi esse .

Porta Marina intrare vetimur, quod illa die effossionum administratio constituit ingredi discipulos via Amphitheatri.

Nos lento pede ad Amphitheatri portam adimus, et suspenso animo exspectamus doctorem Dominicum Gambardella.

Praeter omnium nostrum exspectationem pluere coepit, itaque confugimus sub arborum ramos et tristes sumus, quia vestes umidae sunt.

Interea magistra quaerit doctorem Gambardella, qui nescius nostrae loci mutationis torquitur de exspectatione prope portam Marinam.

Tandem hora septima  doctor venit sed non possumus visere urbem antiquam, quia serum est et domum revertendi sumus.

Ab effosionum administratione petimus ut nos iterum invitet ad Pompeios gratis visendos. 

 De Herculanei exscursione: ultima

Ante diem septimum Kalendas Iunias, cum nostra magistra Rosalia Iovino, docente linguam Britannam, imus ad Herculaneum visendum.

Hoc oppidum prope Neapolim est et ex Oscis originem ducit. Saxa liquefacta  torrentis instar devoluta Vesuvii id defodit.

Herculaneum emporium non est ut Pompeii, sed urbs splendida, plena magnificarum domorum.

Cardines  et decumanes oppidum secant. Viae lapidibus stratae sunt et in utrisque lateribus crepidines.

Domus mare prospicientes solaria cum porticibus et arcibus habent. In pensilibus hortis Herculanei domini amicos hospitio accipiebant.

Ex domibus nos delectat domus “tessellati atrii” ; domus “lignei dissaepti” singularissima est, enim marmoream mensam et solum accurate tessellatum habet : per ligneum dissaeptum integre servatum intramus hortum columnis circumdatum.

Quoque balinea visitamus. Ea magna sunt et dividitur in duas partes viriles et muliebres. In thermis videntur pulcherrima pavimenta tessellata, imitantia Tritonem cum delphinis, piscibus et serpis.

 Herculanei vias ambulamus et videmus pauca thermopolia, ubi tabernarii garum et alia cibaria vendebant.

In tabernae vinariae parietibus inscribuntur tabulae pretiorum et Herculis simulacrum dipingetur.

Magna pars urbis non patefit, quia supra antiquum oppidum constructum est alterum novum.